همانطور که می دانید نور خورشید باعث عمل فوتوسنتز در گیاهان می گردد و لذا در مکان هایی که به هر علت نور طبیعی خورشید وجود ندارد این عمل توسط نورپردازی گلخانه به وسیله لامپ رشد گیاه و ایجاد نور مصنوعی انجام می گیرد. نورپردازی گلخانه در صورت استفاده صحیح برای گیاه بسیار مفید می باشد و میتواند جایگزین مناسبی برای آفتاب باشد که به آنها نور سرد میگویند، یعنی آسیبهایی که نور شدید خورشید ایجاد می کنند را ندارند .


عمل فتوسنتز

برای اینکه بتوانیم نور مناسب برای گیاهان را توسط لامپ رشد گیاه تامین کنیم ابتدا نیاز است مختصری در مورد عمل فتوسنتز بدانیم.
فتوسنتز (photosynthesis) فرآیندی زیست شیمی است که در آن،انرژی نور توسط گیاه به انرژی شیمیای ذخیره‌شده در مواد غذایی تبدیل می‌شود. این تبدیل توسط کلروفیل صورت می گیرد. در گیاهان بیش از سیزده نوع مختلف کلروفیل وجود دارد. که مهمترین آنها کلروفیل نوع A و کلروفیل نوع B می باشد. شایان ذکر است که درصد وجود انواع مختلف کلروفیل در گیاهان مختلف متفاوت است و هر نوع کلروفیل به طیف خاصی از نور واکنش نشان می دهد و آن را تبدیل به انرژی می کند. همچنین برخی از طیف های نور بر تمامی انواع کلروفیل بی اثر بوده و توسط گیاه جذب نمی شوند.


با توجه به اینکه انواع مختلف گیاه به طیف های مختلف نور واکنش نشان می دهند نور طبیعی خورشید به دلیل داشتن طیف کامل نور، نوری مناسب برای رشد گیاه می باشد. شایان ذکر است که عدم توانایی در کنترل شدت و کنترل ساعات تابش نور خورشید از نقاط ضعف آن به شمار می رود زیرا می تواند باعث ایجاد آفتاب سوختگی گیاه گردد.

حال در طرحی مناسب برای ایجاد نور مصنوعی توسط لامپ رشد گیاه و چراغ های رشد، ابتدا باید با توجه به نوع گیاه، نوع کلروفیل های مهمتر در آن گیاه مشخص گردد.
سپس با توجه به اینکه آن کلروفیل های مشخص شده به کدام طیف نور واکنش نشان می دهند، آن طیف نور را در چراغ یا پروژکتور طراحی شده تقویت نمود. با توجه به آزمایش های انجام شده موثرترین طول موج ها برای فتوسنتز در اکثر گیاهان طول موج های ۶۳۰ ، ۶۶۰ ، ۴۳۰ و ۴۵۰ نانومتر می باشد. که البته طیف ۶۶۰ نانومتر اثر گذاری بیشتری دارد و درصد شدت آن در لامپ های مخصوص رشد گیاه بیشتر است.


نور مصنوعی میتواند نور مهتابی، لامپهای کم مصرف ، چراغ LED رشد گیاه و لامپ سدیمی فشار بالا باشد.
انواع لامپ های گازی به دلیل ایجاد گرمای شدید در حین کار مشکلات متعددی را برای گل خانه داران ایجاد کرده اند. لامپ های رشته ای قدیمی نیز بدلیل بازده بسیار پایین ( تبدیل ۹۵% انرژی به حرارت) مناسب نمی باشند. در مورد لامپ های مهتابی و کم مصرف می توان گفت بدلیل دارا بودن طیف نسبتا کاملی از نور از نور خوبی برخوردار می باشند ولی بدلیل عدم توانایی در کنترل طیفی آن (عدم توانایی در تقویت یک طیف خاص و تضعیف طیف دیگر با توجه به نوع گیاه و نوع کلروفیل آن) از بازده پایینتری نسبت به نور ال ای دی برخوردار میباشند.
با توجه به توانایی کامل در کنترل طیف نور تابیده شده در لامپ ال ای دی رشد گیاه و همچنین بازده بسیار بهتر آن از نظر میزان مصرف انرژی نسبت به سایر منابع نور، چراغ ال ای دی رشد گیاه در تولید نور مصنوعی بسیار مورد استقبال مجموعه داران قرار گرفته اند.
از دیگر مزایای لامپ رشد گیاه ال ای دی گرمای تولیدی بسیار پایین آن در مقایسه با انواع لامپ های گازی می باشد. به همین دلیل این امکان وجود دارد که لامپ ال ای دی را در فاصله بسیار نزدیک (۲۰ تا ۳۰ سانتی متر) گیاه قرار دارد. که در نتیجه از هدر رفت نور جلوگیری شده و نور با حداکثر تمرکز به گیاه می تابد.


مزایای لامپ رشد LED نسبت به سایر منابع نور:

طول موج مناسب،  بازده نوری بالا، گرمای تابشی و محیطی کم، عدم وجود مواد خطرناک برای محیط زیست، طول عمر،  قابلیت تنظیم زاویه تابش و شدت نور، نور یکنواخت،  افت نوری کم




طبقه بندی: جواد الکترونیک ( آشنایی و کار با ال ای دی )،

پنجشنبه 14 شهریور 1398 | 04:32 ب.ظ | جواد جواد | نظرات